Genealogie families Derksen en Gribnau

De Doornenburg en de familie Derksen

(door Van Schilfgaarde, 1973)

De eerste maal dat we leden van de familie Derksen in de archieven vermeld vinden als pachters van goederen behorende aan de Heer van Doornenburg, valt in het jaar 1720. Toen was Derck Dercksen pachter van de Essenpas en van land op de Vlasten naast de Kerkstraat, toebehorende aan de Heer. In 1728 was hij ook pachter van ’n boomgaard bij de kerk, terwijl zijn neef Albert Dercksen in dit jaar pachter was van land op de Borgoy onder Pannerden. Derck, de rechtstreekse voorvader van de pachtersfamilie op de Doornenburg, is kort voor 1733 gestorven, zijn weduwe, voor wie haar zoon Hendrik als vertegenwoordiger optrad, is dan pachtster.

Derck Dercksen was geboren in 1685 en huwde in 1710 met Maria de Beijer uit Pannerden. Hij was één der vier kinderen van Willem Dercksen, die in 1677 met Johanna Claessen uit Gendt was getrouwd, terwijl Willem, die ook voorkomt als “Wilhelmus van het Schip”, weer de zoon was van een in 1676 als peetvader van Willems oudste zoon genoemde Derck Willemszoon. Deze moet getrouwd zijn geweest met een weduwe Tengnagel, want Arnt Tengnagel komt enige malen voor als de stiefbroeder van kinderen van Derck. De vier kinderen van Derck Willemszoon zijn alle als familienaam Derck gaan gebruiken en in die generatie is dus de familienaam gefixeerd.

De bijnaam “Van het Schip” komt bij drie van de vier kinderen van Derck Willemszoon voor. Men zou denken aan een boerderij van die naam, maar die is in het vepondingskohier van ±1650 niet te vinden. Mogelijk moet hier gedacht worden aan een “schip van oorlog”, een zogenaamde uitlegger, die op de Waal patrouilleerde. Zo vond ik in het verpondingskohier van Gendt als grondeigenaar aldaar vermeld “Erckelens op ’t Schip van Oorlog”. Ik zou dus willen veronderstellen dat Derck Willemszoon met zijn gezin op een dezer vaartuigen in een of andere functie verblijf hield.

Derck Dercksen, de pachter van 1720, overleed in 1733, van zijn kinderen interesseert ons in het bijzonder zijn tweede zoon Willem, geboren in 1713 en in 1806 overleden. Hij trouwde in 1753 met Hermina Burgers uit Pannerden en had bij haar, behalve twee dochters, een viertal zoons, waarvan de oudste, Dirk genaamd, geboren in 1754, en Arend (1755-1847) in verband met de Doornenburg van belang zijn.

Dirk trouwde in 1801 met Maria van Rossum, weduwe van Richard Daems, en vestigde zich als pachter op de brouwerij De Steen in de 100 morgen, die, ook genaamd de Steenen Hof, in 1804/1805 door de vrouwe van de Doornenburg was aangekocht.

Zijn zoon Willem Theodorus (1813-1883) trouwde in 1847 met Maria van Driel. Hij was vertrouwensman van Clara von Delwich, weduwe van Jacob Boudewijn van Bemmel, de laatste bewoonster van het kasteel. De Steen is bij de dood van mevrouw van Bemmel bij legaat aan de pastoor van Doornenburg gekomen, en is een aantal jaren geleden door de pastoor aan de familie Derksen verkocht.

De andere zoon van Willem Derksen, Arend (1755-1847), in 1800 getrouwd met Maria Heijnen uit Emmerik (gestorven 1845) werd de pachter van de landerijen van het kasteel, en vestigde zich in de woning op de voorhof. Hij liet, behalve 4 dochters, een zoon na, evenals zijn neef op De Steen, Willem Theodorus geheten (1810-1873). Uit zijn tweede huwelijk met Johanna van Driel (1822-1902), een zuster van de vrouw van zijn gelijknamige neef, werd ondermeer geboren Johannes Wilhelmus (1855-1901), wiens weduwe Hendrina Maria Loeff eerst in 1947 overleed. Van haar vele zonen is Johannes Aloysius (geboren 1899) thans pachter van de Doornenburg, tevens kasteelbewaarder, terwijl zijn oudste* dochter, gehuwd met Harry Derksen, denkelijk stammende uit een Gendtse tak van de familie Derksen**, met haar man de exploitatie van het restaurantbedrijf op het kasteel verzorgt. * 'oudste' moet zijn 'op een na oudste'. ** Deze 'Gendtse tak' is geen familie van de beschreven Doornenburgse familie Derksen.